Osman Sefa Yalçın'dan

Propaganda ve Bir Dizi Tarih

“Bir öğretiyi, düşünceyi, inancı, siyasayı vb. başkalarına tanıtmak, benimsetmek, yaymak ereğiyle sözle, yazıyla ve benzeri türlü araçlarla, yollarla gerçekleştirilen her türlü çalışma.” Propagandayı böyle tanımlıyor sözlük. 7/24 haber ajanslarını, tartışma programlarını parsellemek yetmemiş olacak ki artık propaganda için dizilere de tarihe de el atıldı. “Yeni Türkiye” diyerek yarattıkları bu beşeri zeminde tarihi de yeniden yazmak […]

Yaşanmamış Zamanların Şiiri

Kötüler sevinirken her yerdeşairler ve bilgeler sadecedüşlerinde dünyanın.Son kalıntısı yakılırkendolunayda sevdanın,bir ben miyimOluk oluk akan sana.Bu kaçıncı şiir sana yazılmış?Bu kaçıncı şair sana tutulmuş?Ama bir benimKalubeladan yangın sana. Ömründe sevmeyenlerle dolarkenCehennemin en alt katı,Güller küstürülmüş,Elimizde hazan yaprakları,Bir ben miyim koşanSana çıkan tüm yollara.Bir ben miyim hapsolandudaklarına giden fincana. Ya evinde ölmek açlıktanYa sınırlarda kurşunlaBu dertli […]

Siyah

karanlık geceye uğrarsa yolununuturum ben karanlığı ve geceyivarlığın yeter banaazizsin her şeyden gönlümdeunuturuz her şeyibildiklerim birer çöp olurkarışır hayalde miyim, hakikatte midiller susmayı adet edinse deyüzünü görenin diner mi feryadıyeter ki doğ sengece dönsün güne, gün kavuşsun geceyeşaşırdım, aklımı kaybetmedengece bizi terk etmedendoğaydınlıktan da aydındırsenin yüzün leylabilmiyorsun… bazen sığdırabilmek için seni tarifesatırlara düştü kara saçlarınkalem […]

Sposalizio della Vergine

Raphael Sanzio veya Santi’nin bu meşhur eseri Bakire Meryem ile Aziz Joseph’in evliliğini gösterir. Panel üzerine yağlı boya olan tablo 1504’te tamamlanmıştır ve Raphael’in sanatçı olarak artan olgunluğuna ve güvenine bir örnektir. Burada eserin renkleri canlıdır ve karakterlerinin yüzleri özel ve sakindir. Raphael, üç yıl önce Perugino ile çıraklığını bitirmiş ve Floransa’ya gitmek üzere olduğu Umbria’da yaşıyordu. İlk […]

Bir Eski Çağ Tanrıçasına Övgüler

Sen bir eski çağ tanrısının,Titreyerek baktığıHareli bir gün batımısınEllerinden çıkmış sanki ressamların.Sırdaş bir sokağısın İstanbul’unParmaklıklı pencerelerdenSarkan çiçeğin özlemisin kırlaraYa da kırmızı bir gelincikTek başına,Ayaz yemiş boş tarlada.Neşesi benzer seni görenlerinYağmur sonrasında güneşeGüneş de bekler pencerendeGirmek için koynuna.Bir gün girecek olursanKadınların arasınaVenüs seslenir uzaklardan“Hey kadınlar!Bakın biz güzelliğimizi aldıkBu kadından!” Senden dinlenir bu diyardaŞarabın gizem dolu şarkısıGöğsünde […]

Kemânebrû

Bir tablosun sen MâhpâreYıkık dökük viranede saklıGörkemini gizle karanlıktaAşıp da tüm yıldızlarıYeltenmesin sana bakmayaZevk veremeyenlerin sanatı Dök saçlarını da MâhpâreAkşamın sefası gibiKokun yayılsın sonsuz alemlerdenAy vursun senin pencereneDaha güzelsin sen bütün gecelerden Fettanın karşılığı sensin MâhpâreEbemkuşlarını kıskandıranGözlerine bir gün kim bakacak korkmadanHangi su ilaç olacakBoyunu kıskanan selviye Yaz akşamları sensin MâhpâreDinginleştiren insanıKuşlar yavaşça çekilirken göktenKanun […]

Perestiş

Biz eski zamanlarda yaşamalıydık,Hem değeri vardı o zamanlar sevdanın.Soylular eğiliyorken önünde kirli esvaplarımızın,Coşkusunu anlatmalıydık Paris’teki o anların.Bize bakarken mutsuzlar, imparator ve yağmalanan köşkler,Dilimize dökülmeliydi yasaklanmış tüm kelimelerYa da bir serseri olmalıydım Bastille’in zindanındaYahut bir burjuva, talan edilmiş bulvarlarda. Biz eski zamanlarda yaşamalıydık,Değeri bilinen zamanlarda aşkların,Kol gezdiği günlerde bile vebalarınTutulmalıydık en karasına sevdaların.Evinde beraber uyurken bir […]

Ressam-ı Hazret-i Şehriyarî Fausto Zonaro

Osmanlı sarayında bulunan ilk ressam, Fatih döneminde onun portresini yapan Gentile Bellini’dir. Bilindiği üzere kendisi bir İtalyandır. Türk Resim Tarihinde, İtalyan ressamların özel bir yeri vardır. Türkiye’de 1882’de açılan (Sanayi Nefise Mektebi) Güzel Sanatlar Akademisinde görev alan 5 yabancı profesörden 4’ü İtalyandır. İlk yabancı ressam, İtalyan kökenli Leonardo de Mango, yağlı boya kürsüsünü yönetiyordu. Pastel […]

Doğum ve Çobanların Tapınması

Domenico Ghirlandaio, Floransa’dan bir İtalyan Rönesans ressamıydı. Ghirlandaio’nun özel yeteneği, çağdaş yaşamı ve çağdaş insanların portrelerini dini anlatılar bağlamında tasvir etme yeteneğiydi. Bu ona büyük popülerlik sağlamıştı. Kanonik ve apokrif kaynaklarda anlatılan İsa’nın doğumundaki ortak episodlardan biri olarak çobanların tapınması gösterilmektedir. Doğum sırasında Luka ve Matta’da sürüleriyle birlikte geceyi kırda geçiren çobanlara Tanrı’nın meleğinin görünerek […]

Caravaggio’nun “The Sacrifice of İsaac” Tablosu

1603 yılında, gelecekteki Papa VIII. Urban olacak olan Kardinal Maffeo Barberini, Caravaggio olarak bilinen Michael Angelo Merisi’yi, şu anda Floransa’da sergilenen “Sacrifice of Isaac” adında bir şaheser üretmek üzere görevlendirdi. Caravaggio, genç bir sanatçı olarak Simone Peterzano’nun atölyesindeydi ve doğayı, özellikle ışığın konular üzerindeki etkisini inceleyerek nasıl boyayacağını öğreniyordu. Yirmi bir yaşındaki Caravaggio, Giuseppe Cerasi’nin […]

Miting Meydanlarının Gaz Regülatörü İdam Cezası ve Türkiye

İnsanlardan oluşan bir toplumda düzen tesis etmenin yolu her zaman belli başlı kurallardan ve bu kurallara uymamanın sonucunda karşılık olarak verilen yaptırımlardan oluşmuştur. Hukuk, suç, ceza gibi daha birçok kavram insanın toplum hâline geldiği yerlerde ortaya çıkmıştır. Nitekim en küçük ve ilkel kabilelerin dahi -her ne kadar ilkel olsa da- kendi içlerinde bir hukuk düzeni […]

Magna Carta ve Senedi İttifak’ın Küçük Bir Mukayesesi

Padişah II.Mahmud tahta geçtikten sonra sadrazam olan Alemdar Mustafa Paşa, devlet ve halk üzerinde nüfuzu gittikçe artan ayanların gücünün farkına varmış ve onlarla bir anlaşma yapılması gerektiğini düşünüp, ayanları İstanbul’a davet etmiştir. Ayanların hepsi toplantıya katılmadı. Katılan ayanlar ise askerleriyle birlikte İstanbul’a geldi. Bir kısmı padişah tarafından kabul edildi, çeşitli hediyeler verildi. Bir kısmı ise […]

Fert Ölür Millet Yaşar: Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey

Milletimizin tarihinin en karanlık dönemlerinden biri de mütareke yılları olmuştur. Bu günler Birinci Cihan Harbi’nden yenilgimizin ardından gelen Mondros Mütarekesi’yle başlamıştır. Hukuksuzluğun ve zalimliğin iyice yayıldığı bu dönemde pek çok insanımız sırf vatanperver oldukları için zulme uğramış bir çoğunun canına kıyılmıştır. Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey de bu karanlık günlerde şehit edilmiştir. Kemal Bey, Yozgat ve […]

Divan’ü Lügat-it-Türk’ten Bazı Mevsim Betimlemeleri

11.yüzyıl, edebiyatta Farsça’nın, bilim dilinde ise Arapça’nın Türk kültürü ve dili üzerinde nüfuzunu artık iyice hissettirdiği bir dönem olmuştur. Divanü Lûgat-it-Türk böyle bir dönemde ortaya konulmuştur. Kaşgarlı Mahmut, bu nüfuzu ilk hissedip, sezen ve cevaba kalkışan insanlardandır. Eserde o zamanki yaygın kanaatin aksine, Türkçenin de en az Arapça kadar zengin bir dil olduğu ispat edilmeye […]

Thomas Allom’un Osmanlı Gravürleri Üzerine

(Yazıda bahsi geçen kitabın kapağıdır.) Mimarlığı ve ressamlığıyla tanınan Thomas Allom, 13 Şubat 1804’te dünyaya geldi. Kraliyet Akademisi’nden mezun olan Allom, daha sonra mimar Francis Goodwin’in yanında çalıştı. Fransa’da da çalışan Allom, burada, Dreux Şatosu için resimler yaptı. Daha sonra Londra’da birçok bina tasarladı. 1850’de Highbury’deki Mesih Kilisesi, 1856’da Nottinghill’de St. Peter Kilisesi’ni inşa etti. […]

Vietnam Savaşı ve Müzik Dünyasındaki Bazı Akisleri

Daha önceleri Çin egemenliği altında yaşayan Vietnam, bir çok Asya ve Afrika ülkesinin yaşadığı kaderi yaşamış ve 19.yüzyılda Fransızların -Batılıların- işgaline uğramıştır. 1940’ta ise Japonya’nın Vietnam’ı işgali üzerine, Vietnam’da mevcut bulunan bağımsızlık hareketlerinin hepsi bir çatı altında toplanmış ve birleşime “Viet Minh” adı verilmiştir. Japonya’nın 1945 teslim olması üzerine Vietnam’daki komünist hareketin lideri Ho Şi […]

Bir İstanbul Ressamı Giovanni Jean Brindesi

(Brindesi’nin eserlerinin bulunduğu kitap) Osmanlı ve Doğu memleketleri Batılı gezginler için her zaman merak konusu olmuştur. Oryantalizm denilen akımın oluşmasını sağlayan bu merak, gezginleri gittikleri yerlerin tasvirini,resimlerini yapmaya sevk etmiştir. Özellikle İtalyan ressamların bu konularda büyük etkinlikleri olmuş ve çoğu bizzat sarayın baş ressamı olmuş, padişah himayesinde işlerini yapmışlardır. (XIX. yüzyılda gelişen bir bilim dalı […]

Yirmisekiz Çelebi Mehmet Opera Temaşasını Anlatıyor

Bu itirafı çok gizli olmak şartıyla bulabilmek için XVIII. yüzyıla kadar gelmek lâzımdır. Ahmed III’ün sefiri Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi 1721’de gittiği Paris’i, Evliya Çelebi’nin Viyana’yı seyrettiği gibi Kanuni asrının şanlı hâtıraları arasından ve bir serhat mücahidinin mağrur gözüyle görmez.O, XVIII. asır Paris’ine Karlofça’nın ve Pasarofça’nın millî şuurda açtığı hazin gediklerden ve devlet işlerinde pişmiş […]

9 Eylül’e Giden Yol: İzmir’in İşgali

9 Eylül 1911’de başlayıp,on iki yıl boyunca devam eden bir harp devresinin son günü.9 Eylül Türkiye için savaşın sadece cephe hattında bittiği anlamına gelen bir tarihti… “Felaketin bin acısına mukabil bir hayrı da olmaz olur mu? Yunanlılar bin seneden beri Hudâvendigar toprağına kök salmış olan Türklüğün köklerini koparmaya savaşırken o topraklar altında yatan ilk Türk […]

Romen Diyojen ve Feci Akıbeti

Bizans İmparatoru’nun Ölümü; İmparatoriçe Evdokia Dul Kalıyor Bizans İmparatoru X. Konstantinos 1067 yılında yedi buçuk yıllık saltanatından sonra öldü. Konstantinos,geride Evdokia adında bir dulla Mihail adında çocuk yaşta bir evlât bırakıyordu.Eşi Evdokia geride kalan erkek çocuğu adına devlet naibeliği görevini üstlendi. Evdokia o zamanlar kırk yaşlarında ama yaşına rağmen güzel bir kadındı. Bizans’ın sallantılı yılları […]

Çimpe Kalesinin Fethi Hakkında

“Bir gün Süleyman Paşa memleketi gezmeye çıktı. Gezerken Aydıncık’taki temaşaya varıp seyretti. Acayip ve garip yapılar gördü. Onları seyredip hayrette kaldı. Düşünceye daldı. Ece Beğ derlerdi, bir bahadır yiğit vardı. Bir de Fazıl Beğendi derlerdi ki bu ikisi gayet bahadır idiler. “Ey Han! Ne düşünüp hayran kaldın? Fikriniz ne idi?” dediler. Süleyman Paşa şöyle dedi: “Fikrim budur ki bu denizi öte geçmeye çare […]

Barbaros Hayreddin Paşa Anlatıyor: Oruç Reis Nasıl Esir Düştü ve Nasıl Kurtuldu?

“Deniz ufkunda bu top sesleri nerden geliyor?Barbaros, belki, donanmayla seferden geliyor!Adalardan mı? Tunus’dan mı, Cezayir’den mi?Hür ufuklarda donanmış iki yüz pare gemiYeni doğmuş aya baktıkları yerden geliyor;O mübarek gemiler hangi seferden geliyor?” Büyük Türk denizcisi,amirali,korsanı,kaptan-ı derya Barbaros Hayrettin Paşa Midilli’de doğmuştur.Babası Vardar Yenicesi’nden Midilli’ye gelen Yakup Ağa’ydı.Yakup Ağa Midilli’nin fethi üzerine buraya gelmiş bir kale […]

Şair ve Musikişinas Bir Padişah: Sultan III.Selim

24 Aralık 1761’de doğan III.Selim’in babası III. Mustafa, annesi ise Mihrişah Sultan’dır. III. Ahmed’den sonra tahta geçen I. Mahmud ve III. Osman’ın çocukları olmamış, aradan geçen kırk yıl zarfında hânedanda erkek şehzade doğmadığı için Selim’in dünyaya gelişi üzerine İstanbul’da büyük şenlikler yapılmış ve şairler şehzadeye muhtelif tarihler düşürmüşlerdi: “Dehre Sultan Mustafadan geldi Şehzade Selim,Eyledi âfakı […]

İlk Türk Denizcilerinden Aydınoğlu Gazi Umur Bey’in Şehadeti

  Senelerdir Liman Kalesi’ni geri alamayan Gazi Umur Beğ, (Dukas’ın yazdığı Bizans Tarihi’nde de bu duruma çok üzüldüğü belirtilir.)bu duruma çok üzülüyordu. Liman kalesi, haçlıların elinde iken Bizans ve Doğu Avrupa işlerine karışması, üzerine yeni yeni kuvvetlerin yönelmesine yol açmış, fakat Umur Beğ bunları etkisiz kılmayı başarmıştı. Buna rağmen, Aşağıkale haçlıların elinde idi. Öteki yandan […]